TMI Blog

Hoe Julia op 13-jarige leeftijd ouders én kinderen mediawijs maakt

Wat is een normale schermtijd voor een tiener? Hoe blijf je als ouder op de hoogte van het digitale gedrag van je kind? Waar moet je allemaal op letten als je op Instagram, TikTok of Snapchat zit? Deze en ontelbaar soortgelijke vragen kenmerken onze moderne digitale samenleving. Want, hoewel we ons inmiddels al een aardig poosje in dit tijdperk bevinden, we weten er eigenlijk ontzettend weinig van af. Dat moet veranderen, vindt Julia van Appeldorn (13) uit Venlo. Daarom geeft ze al meer dan een jaar lang webinars aan ouders en kinderen over de gevaren van sociale media. 


Julia heeft sociale media altijd al interessant gevonden. Wanneer ze hier op school een spreekbeurt over geeft, beseft ze dat haar leeftijdsgenoten eigenlijk bijzonder weinig weten over al die platforms die inmiddels een onmisbaar deel uitmaken van hun leven. Die spreekbeurt smaakte eigenlijk wel naar meer... 

Als de Corona Crisis begint, ziet Julia - met de rest van de wereld - hoe binnen no time de schoolbanken en vergaderzalen worden ingeruild voor meetings in Zoom, Teams en Google Meets. Samen met haar moeder Marjolein komt ze op het idee om via deze digitale wegen het onderwerp van haar spreekbeurt op veel grotere schaal aan de man brengen. Ik sprak hen beide over over de webinars en gouden tips over social media gebruik. Maar allereerst was ik wel benieuwd naar Julia’s eigen ervaringen met sociale media in haar omgeving. 

Merk je dat mensen om jou heen verslaafd zijn aan hun apparaten? 

Julia: “Jazeker, vooral op de basisschool had ik een vriendinnetje en die zat dan de hele tijd op haar telefoon. Ook als we gingen afspreken. De hele tijd! En dat was best wel saai en niet echt leuk. Ik merk ook wel dat er gewoon vriendinnen van mij zijn die echt teveel op hun telefoon zitten. Ik heb daar wel eens iets van gezegd. Ik was met mijn vriendinnengroep op een feestje en toen was er iemand die de hele tijd op haar telefoon zat. Zelfs toen we een film aan het kijken waren. En toen heb ik wel gezegd, doe die telefoon even weg. Dat deed ze gelukkig wel.” 

Wat is jouw gemiddelde schermtijd?

Julia: “Die is geloof ik ongeveer twee uur per dag. Dat weet ik niet zeker, maar zoiets zou dat wel zijn. Ik zit vooral op TikTok en Snapchat. Dat zijn mijn favoriete apps. Ik vind dat je met TikTok heel veel kunt en je kan er ook echt creatief bezig zijn met filmpjes maken. Soms steek je echt veel werk in een video, dat vind ik heel leuk om te doen. En Snapchat vind ik leuk omdat je met vriendjes en vriendinnetjes kunt chatten en leuke foto’s kunt maken. Alleen op Instagram kijk ik niet zo veel. Oh, en Whatsapp gebruik ik natuurlijk ook! Ik probeer in ieder geval wel echt bewust te kijken hoe lang ik op mijn telefoon zit, omdat ik er niet teveel op wil zitten. Volgens mij is de gemiddelde schermtijd voor boven de 13 jaar maximaal 3 uur per dag.“

Post je zelf ook dingen op TikTok? 

Julia: “Ja zeker! Maar ik post niet per se over de webinars. Ik heb nu gewoon een privé account, dus alleen vrienden en vriendinnen kunnen zien wat ik post. Daar post ik vooral leuke filmpjes op. Binnenkort ben ik wel van plan om een speciaal account aan te maken op TikTok voor mijn tips. Zo kan ik mijn tips posten en kunnen mensen die regelmatig bekijken.”

Julia en haar omgeving zijn dus dagelijks op sociale media te vinden. En dat is ook niet zo gek. Als je in de afgelopen twintig jaar geboren bent, ken je geen wereld zonder computers, video games en internet. Jongeren uit deze generatie worden ook wel digital natives genoemd. Ofwel: de digitale ‘taal’ is hun moedertaal, eentje die ze al vanaf de geboorte hebben leren spreken. Maar deze taal ontwikkelt zich dagelijks en wordt met de minuut complexer. Zelfs als je de taal spreekt, zul je je vocabulaire en grammaticale kennis continu moeten blijven updaten.

Met haar webinars wil Julia, zelf dus een digital native, jong en oud deze taal leren spreken. Maar hoe gaat zij eigenlijk te werk? En welke onderwerpen komen er allemaal aan bod?

Hoe doe je je onderzoek?

Julia: “Eigenlijk vooral via mijn moeder. Zij heeft zelf al veel kennis. Maar ik haal ook veel van het internet en soms lees ik ergens wat interessants. Mijn moeder stuurt me vaak artikelen van interessante gebeurtenissen, zoals een sexting of grooming geval. Die lees ik vaak en daaruit kan ik ook veel dingen halen.” 

Welke onderwerpen komen er voor in je webinar? 

Julia: “Dat zijn er een heleboel, maar ik zal er een paar opnoemen. Bijvoorbeeld sexting, grooming, socialbesitas, pesten. En nog meer! Het is zoveel, dat het altijd zo lastig te onthouden is…”

Waarom is het belangrijk dat iedereen meer te weten komt over mediawijze onderwerpen als sexting? 

Julia: “Ik merk heel vaak dat er heel veel mensen zijn die het soort dingen als sexting overkomen. En als je van tevoren al vertelt hoe dit gebeurt en wat er gebeurt, dan zijn ze er gewoon tegen gewapend. Ik vind dat ook het leukste en belangrijkste onderwerp om over te vertellen, en praat er steeds makkelijker over nu ik ouder word. Veel mensen zeggen na een webinar dat ze er echt iets aan hebben gehad en nu weten hoe ze moeten handelen in zo een situatie. En ik denk dat ouders uiteindelijk misschien nog wel meer van de webinars kunnen leren dan kinderen zelf. Kinderen weten wel vaker iets van de onderwerpen die ik bespreek, maar ouders zijn er vaak helemaal niet mee bezig.” 

Wat is jouw tip aan ouders/docenten die zelf niet veel op social media zitten, om toch op de hoogte te blijven? 

Julia: “Check vooral regelmatig de telefoon van je kind en verdiep je in de apps. Dus hoe ze in hun werk gaan en wat er gebeurt op die apps. En praat erover met je kind! Maar als ouder kun je ook gewoon af en toe de telefoon van je kind checken. Bijvoorbeeld 1 of 2 keer in de week, om te zien wat zich daar allemaal afspeelt.” 

Dus niet stiekem, of mag dat wel?

Julia: “Niet per se stiekem. Maar ik vind wel dat ouders het recht hebben om de telefoon van hun kind te checken. Want ik weet bijvoorbeeld dat mijn moeder 1 of 2 keer in de week mijn telefoon checkt en dat vind ik ook prima. Zij geeft altijd het voorbeeld: als je kind de deur uitloopt, dan is het toch ook geen privacy? Dan zeg je ook niet alleen maar “veel plezier”, dan vraag je ook “waar ga je naartoe”, “met wie heb je afgesproken”, “waar woont die persoon” en “hoe laat ben je thuis”. Op een telefoon is dat eigenlijk hetzelfde. En zolang ik weet dat ze het doet, vind ik het geen probleem. Maar als ze het deed zonder dat ik het wist, dan zou ik er wel boos om kunnen worden.”

En met deze tip ronden we ons gesprekje af. Voor meer advies en gouden tips moet je toch echt bij Julia en Marjolein zelf zijn. Na de zomervakantie pakt Julia de webinars weer op. Maar stilzitten doet ze zeker niet: deze zomer begint ze namelijk aan haar eerste boek!

Interesse in een webinar van Julia voor jouw school? Neem contact op via marjolein@houseofsocialmedia.nl.
























Wil je meer kennis van Mediawijsheid?

Bekijk TMI's aanbod